Jak restrukturyzacja lub upadłość dłużnika wpływa na zabezpieczenia wierzytelności banku? W praktyce dopiero niewypłacalność dłużnika weryfikuje rzeczywistą skuteczność ustanowionego zabezpieczenia. Jego wartość zależy bowiem nie tylko od sposobu ustanowienia, ale również od tego, jak funkcjonuje ono w warunkach restrukturyzacji lub upadłości.
To zagadnienie analizują mec. Katarzyna Kostępska, partner KKG Legal i liderka Praktyki Restrukturyzacji i Upadłości, oraz mec. Dominika Pastuszka, senior associate KKG Legal, w komentarzu praktycznym opublikowanym w SIP LEX Wolters Kluwer.
Jakie zabezpieczenia finansowe banków analizują autorki?
W publikacji „Zabezpieczenia finansowe stosowane przez Banki, możliwości ich realizacji oraz ich wpływ na sytuację Banków w razie restrukturyzacji lub upadłości dłużnika” omówiono cztery rodzaje zabezpieczeń:
- przewłaszczenie na zabezpieczenie,
- przelew na zabezpieczenie wierzytelności przyszłych z najmu lokali,
- zastaw rejestrowy na zbiorze rzeczy o zmiennym składzie,
- zastaw finansowy na instrumentach maklerskich.
Mec. Katarzyna Kostępska i mec. Dominika Pastuszka przedstawiają mechanizmy funkcjonowania poszczególnych zabezpieczeń oraz możliwości ich realizacji, a następnie analizują ich skuteczność w sytuacji, gdy wobec dłużnika zostaje otwarte postępowanie restrukturyzacyjne lub ogłoszona upadłość.
Jak restrukturyzacja dłużnika wpływa na zabezpieczenia banku?
Restrukturyzacja może istotnie zmienić sposób, w jaki bank może korzystać z ustanowionego wcześniej zabezpieczenia.
Posiadanie zabezpieczenia rzeczowego nie oznacza bowiem automatycznie, że wierzyciel pozostanie poza układem albo będzie mógł zrealizować zabezpieczenie na zasadach obowiązujących przed otwarciem postępowania.
Dla oceny pozycji banku znaczenie mają m.in. rodzaj zabezpieczenia, jego wartość, sposób proponowanego zaspokojenia wierzyciela oraz stan prawny właściwy dla danego postępowania.
Co zmieniła nowelizacja Prawa restrukturyzacyjnego z 2025 r.?
Szczególną uwagę w komentarzu poświęcono zmianom w Prawie restrukturyzacyjnym wprowadzonym nowelizacją z 25 lipca 2025 r.
Jedną z najistotniejszych konsekwencji nowych regulacji jest objęcie wierzytelności zabezpieczonych rzeczowo układem z mocy prawa. Zmiana ta wpływa na dotychczasową pozycję banków jako wierzycieli zabezpieczonych oraz na sposób, w jaki mogą realizować przysługujące im zabezpieczenia w toku restrukturyzacji.
Autorki analizują również, jakie znaczenie dla sytuacji banku ma wartość przedmiotu zabezpieczenia oraz w jaki sposób zmiany prawne wpływają na poziom i sposób zaspokojenia wierzyciela.
Jak ocenić skuteczność zabezpieczenia w razie niewypłacalności dłużnika?
Z perspektywy banku skuteczność zabezpieczenia powinna być oceniana nie tylko na moment jego ustanowienia. Istotne jest również to, jak będzie ono funkcjonowało w przypadku restrukturyzacji lub upadłości dłużnika.
Przy doborze zabezpieczeń warto więc uwzględnić także scenariusz niewypłacalności i przeanalizować, czy oraz na jakich zasadach bank będzie mógł zrealizować zabezpieczenie i uzyskać zaspokojenie.
Komentarz pokazuje, że rzeczywista wartość zabezpieczenia ujawnia się właśnie w sytuacji kryzysowej – kiedy konieczne staje się jego wykorzystanie w warunkach restrukturyzacji lub upadłości dłużnika.
Pełny komentarz dostępny jest w SIP LEX Wolters Kluwer pod linkiem.